Ի՞նչ է Ցկյանս Ուսումնառությունը

Standard

Ցկյանս ուսումնառությունը լայնորեն սահմանվում է որպես ողջ կյանքի ընթացքում տեղի ունեցող ուսում/կրթություն, որը ճկուն է, բազմազան և հասանելի է մարդկանց կյանքի տարբեր փուլերում և վայրերում: Ցկյանս ուսումնառությունը գտնվում է կրթական, հասարակական և աշխատանքային ոլորտների հատման կետում և նպաստում է ուսման հնարավորությունների բազմազանությանը` չսահմանափակվելով ավանդական կրթական համակարգով կամ պարտադիր կրթությամբ: Այս սահմանումը հիմնվում է Դելորսի զեկույցում (1996թ.) նշված ուսումնառության «սովորելու չորս սյուների» վրա.

  • Սովորում եմ իմանալ.  Ենթադրում է ոչ թե համակարգված գիտելիքների ձեռքբերում, այլ գիտելիքի աստիճանական յուրացում` հարմարեցված անհատական հատկանիշներին
  • Սովորում եմ անել. Ապահովում է ներկայում և ապագայում պահանջվող աշխատանքային հմտությունները՝ ներառյալ նորարարությունն ու ուսումնառության համապատասխանեցումը ապագա աշխատանքային միջավայրին
  • Սովորում եմ գոյակցել ուրիշների հետ. Կենտրոնանում է կոնֆլիկտի խաղաղ կարգավորման, այլ մշակույթների հետ գոյակցման, համայնքների կարողությունների և անհատական ​​հմտությունների զարգացման, տնտեսական ճկունության և սոցիալական ներառման խնդիրների վրա
  • Սովորում եմ լինել/դառնալ. Նպաստում է մարդու մտավոր ու ֆիզիկական կարողությունների, զգայունության, ներդաշնակության և գեղագիտական գնահատման ամբողջական զարգացմանը

Այս չորս սյուները կազմավորում են «Սովորում եմ սովորել» հենասյունը:

Ցկյանս ուսումնառությունը մարդկանց մեջ կարող է սերմանել ստեղծագործականություն, նախաձեռնություն և պատասխանատվություն, հասարակությանը հարմարվելու հնարավորություն՝ հմտություներրի զարգացման միջոցով՝

  • անորոշությունը կառավարելու,
  • մշակույթների, ենթամշակույթների, ընտանիքների և համայնքների ներսում հաղորդակցվելու,
  • հակամարտությունների շուրջ բանակցելու համար:

Եվրոպական հանձնաժողովը գտնում է, որ ցկյանս ուսումնառությունն ունի «չորս ընդհանուր և փոխաջակցող նպատակներ` կյանքի հանդեպ բավարարվածություն, ակտիվ քաղաքացիություն, սոցիալական ներգրավվածություն և աշխատունակություն/հարմարվողականություն»: Այս առումով, ցկյանս ուսումնառությունն ունի համընդգրկուն չափանիշներ, որոնք գերազանցում են տնտեսական և մասնագիտական ​​նեղ ոլորտները:

Ցկյանս ուսումնառության եվրոպական նախաձեռնությունը ցկյանս ուսումնառությունը սահմանում է որպես «… աջակցող շարունակական գործընթաց, որը խրախուսում է անհատներին ձեռք բերել բոլոր այն գիտելիքները, հմտություններն ու արժեքները, որոնց պահանջը կունենան ողջ կյանքի ընթացքում, և բոլոր միջավայրներում կիրառել դրանք վստահությամբ, ստեղծագործականությամբ և հաճույքով»:

Ցկյանս ուսումնառությունը դիտվում է որպես կրթության ամբողջական պատկեր և ճանաչում է ուսումնառությունը տարբեր միջավայրերում: Այն արտահայտվում է երկու մակարդակներում` անհատական և հասարակական:

  1. Անհատական մակարդակում ցկյանս ուսումնառությունը այն գաղափարային հենքն է, որի շնորհիվ անհատը կարող է  ուսումնառել կյանքի ցանկացած փուլում:
  2. Հասարակական մակարդակում ցկյանս ուսումնառությունը կրթության ֆորմալ, ոչ ֆորմալ և ինֆորմալ ձևերը ճանաչող համընդգրկուն կրթական համակարգն է:

Անհատական մակարդակում ցկյանս ուսումնառությունը առավել ընկալելի է և պակաս խնդրահարույց, քանի որ արտացոլում է անհատի` ողջ կյանքի ընթացքում ուսումնառելու գաղափարը: Քանի որ գիտելիքներն ու հմտությունները կարող են կորցնել իրենց կիրառելիությունը, անհատից պահանջվում է շարունակաբար թարմացնել դրանք` հարմարեցնելով ժամանակի պահանջներին:

Հասարակական մակարդում ցկյանս ուսումնառությունն ավելի բարդ է իրականացման տեսանկյունից. այն շատ ծավալուն է` բաղկացած ուսումնառության տարաբնույթ և բազմաթիվ տեսակներից:

Ֆորմալ Ոչ ֆորմալ Ինֆորմալ
Համալսարաններ Աշխատաշուկայի ծրագրեր Գրադարաններ
ՄԿՈՒ իրականացնողներ Ուսուցում աշխատավայրում Թանգարաններ
Ավագ դպրոցներ Աշխատանքային պրակտիկա Արվեստի պատկերասրահներ
Տարրական դպրոցներ Ուսուցում Հասարակական կազմակերպություններում Խաղահրապարակներ
Նախադպրոցական հաստատություններ Երեխաների խնամքի կենտրոններ Ընտանիքներ
Ուսուցման խմբակներ Մեծահասակների կենտրոններ

Ֆորմալ և ոչ ֆորմալ ուսումնական միջավայրերի միջև տարբերությունը գրեթե այնտեղ է, որտեղ տեղի է ունենում ուսումնառությունը: Ֆորմալ ուսումնառությունը տեղի է ունենում այն հաստատություններում, որոնք ի սկզբանե հիմնադրվել են կրթություն և ուսուցում իրականացնելու համար՝ հաճախ հանգեցնելով ճանաչված արդյունքների և որակավորումների: Չնայած ոչ ֆորմալ ուսումնառությունն ակնկալում է կրթության և ուսուցման վերջնարդյունքը, այնուամենայնիվ,  այն հաճախ այնպիսի տարածքներում է իրականացվում, որոնք ուսումնառության խնդիր չեն հետապնդում:

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s